حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )

551

تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )

و ابو القسم علىّ بن طاهر از قم برى رفت ، و در رى ساكن شد ، و در آنجا پسرى آورد طاهر نام ، و بعد از آن بنيسابور رفت . و اما عباس « 1 » بن احمد بطبرستان مقيم شد ، و اعقاب و اولاد او هم آنجااند . و عيسىء بن احمد برى آمد ، و وطن ساخت ، و در آنجا دو پسر آورد : أبو القسم احمد رازى ، و أبو محمد الحسن حسكا « 2 » . و اين پسر اخير را عقب نبوده است : و ابو القسم احمد بن عيسى الرّازى ، از رى بقم آمد و ساكن شد ، و بقم أبو الحسن عيسى ، [ و ] چند دختر آورد « 3 » . و برادرش « 4 » برى بماند ، و او را مالى بسيار بوده است ، و بازركانى كرده ، و در سنه سبعين و ثلثمائه « 5 » از خراسان برى معاودت « 6 » مىنمود ، چون بخوآر « 7 » رسيد وفات يافت .

--> ( 1 ) . عباس بن أبى القاسم احمد بن محمد بن جعفر بن عبد الرحمن الشجرى . ( 2 ) . در نسخهء چاپى : حسنكا . ( 3 ) . در « انوار المشعشعين : 2 / 114 » آمده است : ( و اما أبو القاسم احمد رازى از رى بقم آمد و ساكن شد ، و به قم أبو الحسن عيسى و چند دختر از او بوجود آمد ) ، و در نسخه چاپى مصحح آية اللّه شبيرى زنجانى آمده است : ( ظاهرا عبارت صحيح اين است : و بقم ابو الحسن عيسى و چند دختر آورد ) . ( 4 ) . يعنى برادر أبو القاسم احمد رازى ، كه نام او أبو محمد الحسن حسكا بود ، در رى ماندگار شد ، و همچون برادرش به قم مهاجرت ننمود . ( 5 ) . سال 370 هجرى . ( 6 ) . معاودت : بازگشت . ( 7 ) . در « معجم البلدان : 2 / 336 » آمده است : ( خار - آخره راء - موضع بالرى ) . و در فهرست « منتقلة الطالبيّه : ص 378 » كه در ذيل كتاب منتقلة الطالبيّة است ، آمده : ( خوار الرّى : بضم اوله و آخره راء ، مدينة كبيرة من اعمال الرى ، بينها و بين سمنان على طريق خراسان ، كانت أهمّ مدينة فى شرق الرى ، و سمّيت بخوار الرى ، تمييزا آلها عن خوار التى في فارس فى ناحية حفرك ) .